Soepen en sajoers

Indische soepen worden meestal niet voorafgaande aan een rijsttafel gegeten; ze worden altijd geserveerd met warme witte rijst. Als u een drukke dag in het vooruitzicht hebt. Kunt u de soep de avond tevoren klaarmaken. U dient de soep dan de volgende dag op met warme witte rijst en eventueel een balletje frikandel goreng en een lekkere zelfgemaakte sambal erbij. Ook deze gerechten kunt u vooraf maken en u zet dan toch een smakelijke en voedzame maaltijd op tafel.
    
Sajoer wordt vaak vergeleken met soep. Het is eigenlijk een "nat" groentegerecht, meestal gekookt in bouillon met boemboes en diverse andere ingrediënten dan alleen groeten. Er zijn verschillende soorten sajoers, van niet 'pedis' tot echt 'pedis', die onmisbaar zijn bij een rijsttafel. Natuurlijk kunt u zelf bepalen hoe 'pedis' u de sajoer wilt hebben door er meer en minder sambal in te verwerken. Als u een sajoergerecht hebt gemaakt, geef er dan enkele 'droge' gerechten bij, zoals boemboe Bali van rundvlees, ajam goreng of frikandel goreng. Sajoer wordt meestal opgediend in een aparte soepkom. U eet dan afwisselend een hapje rijst en een hapje sajoer. Schept u de sajoer op uw bord, dan zullen, omdat sajoer een 'nat' gerecht is, de andere gerechten de smaak ervan overnemen. Haal voor het opdienen van de sajoers ook weer alle boemboes eruit.    

Sajoer Assem (1)
500 gram mager rundvlees, 2 liter water, 2 middelgrote uien, 3 teentjes knoflook, 2 rode en 2 groene lomboks, 1/2 kleine witte kool, 100 gram sperziebonen, 1 blik maiskolfjes, 100 gram katjang tanah, 1 eetlepel assem BOEMBOES 3 fijngemaakte kemirienoten, 3 blaadjes salam,  2 plakjes laos, 1 1/2 theelepel trassi, 3 theelepels suiker zout naar smaak.

Snijd het vlees in lapjes, zet het op water en laat het ongeveer 2 uur trekken voor een bouillon. Verwijder het vlees. (van het vlees kan nog dendeng empal gemaakt worden). Snijd de uien en knoflook fijn en voeg deze met de boemboes toe aan de bouillon. Laat de bouillon goed heet worden. Laat de maiskolfjes uitlekken en voeg ze eveneens toe. Kook intussen de katjang tanah ongeveer een half uur apart in een pan met water. Giet daarna het water af en doe de katjang bij de bouillon. Maak het geheel af met assem en laat alles ongeveer 15 minuten sudderen. De groenten moeten dan iets knapperig zijn, dus niet al te gaar. Verwijder voor het opdienen de blaadjes en laos.    

Sajoer goedek
2 liter water, 1 kip, 1/2 dl. slaolie, 2 middelgrote uien, 3 teentjes knoflook, 1 jonge nanka, 1/2 blokje santen, BOEMBOES 3 fijngehakte kemirienoten, 2 blaadjes salam, 2 blaadjes djeroek poeroet, 1 spriet sereh, 2 plakjes laos, 2 theelepels ketoembar, 1 theelepel djinten, 1 theelepel trassi, 3 theelepels suiker, zout naar smaak.

Zet de kip op met water en trek daarvan bouillon. Als de kip gaar is (na ongeveer 1 1/2 uur), laat u hem afkoelen. U pluist de kip goed uit en doet het vlees terug bij de bouillon. Zet het vuur laag. Snijd de uien en de knoflook fijn en fruit deze in slaolie glazig. Voeg de boemboes toe en fruit die mee. Doe daarna de gefruite boemboes bij de bouillon. Laat de nangka uitlekken en snijd hem eventueel kleiner. Voeg de nangka bij de bouillon. Doet het blokje santen erbij en laat dit smelten. Laat het geheel daarna nog 15 minuten sudderen. Verwijder voor het opdienen de blaadjes, sereh en laos.    

Bruine-bonensoep
1 literblik bruine bonen, 1 1/2 liter water, 300 gram runderpoelet, 2 bouillonblokjes, 2 kleine preien, 1 bosje selderie, 2 eetlepels ketjap manis, 2 eetlepels azijn BOEMBOES nootmuskaat naar smaak zout en peper naar smaak.

Zet het runderpoelet op met water en bouillonblokjes en trek daarvan bouillon in ongeveer 2 uur. Was de prei en selderie, snijd deze heel fijn en voeg dit dan toe. Laat het ongeveer 5 minuten sudderen en voeg dan de inhoud van het blik bonen toe. Maak de soep op smaak met zout, peper en nootmuskaat. Voeg de ketjap en daarna de azijn toe en laat het geheel nog eens 15 minuten op een laag vuur sudderen.    

Bami koewah of bamisoep
1 1/2 a 2 liter water, 300 gram varkenspoelt, 3 eetlepels slaolie, 1 grote ui, 2 teentjes knoflook, 3 eetlepels Chinese ketjap, 250 gram dunne mie, zout en peper naar smaak, 1 prei (alleen het wit), 1 klein bosje selderie, gefruite uitjes, sambal tjoeka.

Zet het varkenspoelet op met water en trek daarvan bouillon in ongeveer 1 a 1 1/2 uur. Snijd de ui en knoflook heel fijn en fruit deze in slaolie glazig. Voeg daarbij zout en peper naar smaak. Voeg dit bij de bouillon en maak deze af met de Chinese ketjap. Doe de mie bij de bouillon en laat alles 5 minuten sudderen. Dien de soep op met gewassen en heel fijn gesneden prei en selderie. Strooi er gefruite uitjes op en geef de sambal tjoeka er apart bij.

Sop kambing
1 1/2 a 2 liter water, 2 bouillonblokjes, 750 gram geiteribbetjes, 1 flinke bos selderie, nootmuskaat naar smaak, zout en peper naar smaak, gefruite uitjes.

Zet de ribbetjes op met water en bouillonblokjes en trek hiervan in 1 1/2 a 2 uur bouillon. Als het vlees zacht is, verwijdert u het van de ribbetjes en u doet het terug bij de bouillon. Voeg dan de boemboes naar smaak en de gewassen fijngesneden selderie toe. Laat de soep nog ongeveer 10 minuten sudderen. Strooi er voor het opdienen gefruite uitjes over.

Soep van schapepoot
300 gram schapepoot, 2 gekookte aardappelen, selderie, 3 gesneden uien, 1 liter water, 1 theelepel peper, 1 theelepel kentjoer, 1 theelepel gemberpoeder, 3 daon djeroek poeroet, zout.

Zet het vlees op met een liter water, de uien en de kruiden. Laat de bouillon twee uur trekken. Snijd het vlees van de poot in kleine stukken, doe die met de in stukjes gesneden aardappelen weer in de bouilon. Laat de soep even sudderen. Roer de gesneden selderie erdoor en verwijder de daon djeroek poeroet.

Sajoer gado-gado
1000 gram groenten naar keuze bijv. boontjes, wortelen, mais, witte kool, 1 grote ui, 2 tenen knoflook, 1/2 blok santen, olie, 3 eetlepels geraspte kokos, 2 cm laos, 1 eetlepel sambal oelek, 1 eetlepel ketoembar, 1 eetlepel djintan, witte peper, 1 eetlepel trassi, 1 eetlepel kentjoer, 5 kemirienoten, zout.

Snijd de groenten fijn en kook ze met zout gaar. Bak de ui, knoflook en laos in schijfjes in de olie bruin, voeg hieraan de sambal toe. In een aparte pan worden de overige specerijen met de geraspte kokos aangebraden. Hieraan worden de santen en de gekookte groenten met het kookvocht toegevoegd. Laat het mengsel even sudderen en voeg vlak voor het opdienen het uienmengsel toe.

Indonesische kippesoep
2 grote stukken soepkip, 2 tenen knoflook, 50 gram tauge, 1 ui, 3 eetlepels ketjap benteng, 1 theelepel koenjit, 1 theelepel gemberpoeder.

Zet de kip op met 1/4 liter water, gemberpoeder en koenjit. Breng het water aan de kook, zet het vuur laag en laat de kip drie kwartier trekken. Haal de stukken kip dan uit de pan en fileer ze. Maak de ui schoon en snipper ze fijn. Maak de tauge schoon en verwijder de groene vliezen. Bak ui en knoflook in wat olie even aan, doe de kleingesneden stukken kip erbij en schep even om. Giet er dan de ketjap bij en voeg de tauge toe. Laat 1 minuut doorbakken, doe het mengsel dan in de bouillon en laat deze nog vijf minuten zachtjes sudderen.

Soep van lamsvlees
250 gram lamslappen, 1 klein groene kool, 250 gram tauge, 1 plak tempe, 2 eetlepels tomatenpuree, 1 ui, 2 tenen knoflook, 1 theelepel ketoembar, 1/2 theelepel laos, 2 theelepels verse geraspte gember, 1 eetlepel javaanse suiker of 2 eetlepels bruine suiker, 2 salamblaadjes.

Snijd het lamsvlees in dobbelstenen of vraag uw slager of hij dat voor u wil doen. Zet het vlees op met een halve liter water en breng het water aan de kook. Zet op laag vuur en laat het vlees trekken. Maak intussen de ui schoon en snipper hem fijn. Wrijf ui, knoflook, ketoembar, laos, gember en suiker tot een brij. Fruit deze in hete olie aan, laat even doorbakken en voeg de brij dan toe an de bouillon. Doe ook de salamblaadjes erbij en roer tenslotte nog de tomatenpuree door de bouillon. Maak de kool schoon en snijd hem fijn. Voeg de kool toe aan de soep en laat de kool gaar worden. Snijd intussen de tempe aan dobbelstenen en bak deze in hete olie bruin. Maak de tauge schoon en verwijder de groene vliezen. Voeg tempe en tauge aan de soep toe en laat deze niet langer dan een  minuut verder koken.

Ossestaartsoep
Ingredienten: 1 ossestaart (750gram), 2 a 3 l. water, 2 bouillonblokjes, 3 hele kemirienoten, 2 kleine preien of 1 grote prei, 1 bosje selderie, 3 grote aardappels, Boemboes: 1 theelepel kruidnagelpoeder, nootmuskaat naar smaak, 1 theelepel knoflookpoeder, zout en peper naar smaak, Garnering: gefruite uitjes.

Vraag de slager de ossestaart in stukken te hakken. Zet die op met water, bouillonblokjes en de hele kemirienoten en trek hiervan in 3 a 4 uur op laag vuur bouillon. Was de prei en snijd die in ringen, was de selderie en snijd die heel fijn, schil de aardappels en snijd ze in stukken. Voeg dit bij de bouillon en laat het geheel nog eens 20 a 30 minuten sudderen. De stukken aardappel mogen niet uit elkaar vallen. Kruid het geheel naar smaak met de boemboes. Dien de soep op met gefruite uitjes erop gestrooid. Haal voor het opdienen wel de kemirienoten eruit.

Sajoer assem (2)
Ingredienten: 2 l. water, 2 bouillonblokjes, 2 middelgrote uien, 3 tenen knoflook, 2 rode en 2 groene lomboks, 1/2 kleine witte kool (250gram), 100 gram sperziebonen, 1 blik maiskolfjes (425gram), 100 gram katjang tanah, 1 eetlepel assem, Boemboes: 3 fijngemaakte kemirienoten, 3 blaadjes salam, 2 plakjes laos, 3 theelepels suiker, zout naar smaak.

Zet water op met de bouillonblokjes en laat dit koken. Snijd de uien en knoflook fijn en voeg deze met de boemboes toe aan de bouillon. Snijd de lomboks schuin (als snijbonen). Was de kool en snijd hem grof. Was de sperziebonen en breek ze doormidden. Voeg dit alles toe aan de bouillon. Laat de bouillon goed heet worden. Laat de maiskolfjes uitlekken en voeg ze eveneens toe. Kook intussen de katjang tanah ongeveer een half uur apart in een pan water. Giet daarna het water af en doe de katjang bij de bouillon. Maak het geheel af met assem en laat alls ongeveer 15 minuten sudderen. De groenten moeten dan iets kanpperig zijn, dus niet al te gaar. Verwijder voor het opdienen de blaadjes en laos.

Sajoer bajem
Ingredienten: 5 dl. water, 2 kleine bouillonblokjes, 2 middelgrote uien, 3 tenen knoflook, 1 blikje maiskorrels (325gram), 1000 gram spinazie, Boemboes: 2 fijngemaakte kemirienoten, 2 blaadjes salam, 1 plakje laos, 1 stukje temoe koentji 3cm, 2 theelepels suiker, zout naar smaak.

Zet water op met de bouillonblokjes en laat dit koken. Snijd de uien en knoflook fijn en voeg dit met alle boemboes toe aan de bouillon. Laat deze ongeveer 10 minuten koken. Voeg de uitgelekte maiskorrels toe. Was de spinazie, laat die even uitlekken en voeg die bij de bouillon. Roer de spinazie door de bouillon en laat de bouillon nog heel even koken. Verwijder voor het opdienen de blaadjes, laos en temoe koentji.